Ambachten in de 20e eeuw: Aan het einde van een eeuw terugblikken is niets ongewoon. Zo begon het museum sinds het jaar 2000 met de opbouw van een presentatie van verscheidene ambachten en handwerken, die zich vooral in het landelijk gebied in het verloop van laatste 100 jaar gevestigd hebben.

Bij deze „Ladengasse“ gaat het om een opeenvolging van in totaal 12 bedrijven en kleine handelszaken, die door hun straatvormige aaneenschakeling, door hun vensters en deuren, de bezoekers inzage mogelijk maken.

Deze bedrijven en handelszaken onderscheiden zich daardoor, dat ze, of in de 20ste eeuw van gans andere betekenis waren, of door de structuurverandering van de arbeidswereld door nieuwe technologieën de rekening gepresenteerd kregen en in hun kleinbedrijfsvorm niet overlevensgeschikt waren. Industriële en ambachtelijke kleinbedrijven zoals schoenmakerij, meubelstoffeerderij, slijperij en kuiperij kunnen vandaag alleen nog in het museum van hun vroeger belang getuigen. Ook het kleermakers- en hoedenmakersambacht wordt heden ten dage fabrieksmatig bedreven.

Toespraak door de museumleider Dr. U. Haas bij de opening van de tentoonstelling op 17.11.2002:

Op een dag viel mij bij het doorlopen van dit winkelstraatje het sprookje van Doornroosje in, dat na een honderdjarige slaap, in dewelke zij, haar ouders en de ganse hofhouding gevallen was, door een schone jonge koningszoon door een kus tot nieuw leven gewekt werd. Het Roscheider Hof is zowaar geen kasteel en zijn muren zijn ook niet met doornen overgroeid, maar met klimop en wilde wijn, maar ook hier schijnt, ook al niet op een dag zoals vandaag, de tijd stil te staan. Daarbij zijn er ook vandaag nog prinsessen, slechts nauwelijks nog echte prinsen.

Op deze plaats zijn in onze tijd het districtshoofd en de burgemeesters getreden, die de prinsessen kussen, waarna deze dan de goede wijn van onze streek prijzen. Daarom begroet ik ook zeer bijzonder de Herrn Landrat Dr. Groß en de van hun kant in de bovenstaande zin ook zeer actief gewezen burgemeesters in rust, Herrn Michael Kutscheid en Herrn Hermann Hendricks, en evenzo onze fungerende burgemeester, Herrn Winfried Manns.


Als we nog in de sprookjes zouden leven, kon onze burgemeester wellicht in onze apotheek gaan en daar een geneesmiddel tegen de zieke stedelijke begroting kopen. Maar dan zouden snel veel burgemeestercollega's hier opduiken en zelfs ministers van Financiën overal vandaan, in Konz zouden de klasse hotels als paddestoelen uit de grond rijzen, Konz zou een toeristisch centrum worden. Nu, de werkelijkheid ziet er anders uit, maar wij hopen natuurlijk, ook met het ons vandaag geopende winkelstraatje, nog meer bezoekers in ons museum te kunnen begroeten en zo ook iets tot de bevordering van het toerisme te doen.

De gedachte aan dit winkelstraatje, in dewelke ambachten uit verscheidene decennia te bekijken zijn, kwam ons door enige gulle schenkingen, zo die van de meubelstoffeerder, in dewelke nog met echt paardenhaar gewerkt werd, of de uurwerkmakerij, die verzamelingen van verscheidene oude uurwerkmakersbedrijven bevat. De slagerij ontstond voor bijna juist 100 jaar in Trier, in de buurt van het Herz-Jesu-Krankenhaus, de kleermakerskamer heeft onze Frau Heit uit verscheidene verzamelingscomplexen samengesteld, en ze beherbergt ook de borduurderij van een meer dan 90 jaar oude dame uit Trier, die daarmee tot voor weinig jaren in haar levenonderhoud voorzag. In de hoedenmakerij ziet men de ontelbare garen en band artikelen, die vroeger nog in die grote stad te koop waren, en de vele hoedenvormen, die wij aan de familie uit Konz danken.

De apotheek tegenover de slagerij herinnert aan de tijd, toen pillen, poedertjes en zalven door de apotheker en zijn helper nog zelf gemaakt werden. Veel van hetgeen men daar ziet, hebben wij te danken aan de bedrijvigheid van Frau Waagmeester en vriendelijke apothekers in de omgeving, zoals de Herren Lichtenberg und Mackenberg. Een bijzonderheid geeft ook de bakkerwinkel weer, die wij aan Frau Ostermann uit Trier te danken hebben. Die zal vandaag er nog eens voor zorgen, dat u hier alle vers gebakken brood en koeken kunt bekomen, waartoe wij u graag uitnodigen. De schoenmaker daarnaast is de complete overdracht van een werkplaats uit Trier.

Men kan daar niet alleen de ganse inventaris van een schoenmaker bekijken, maar ook aan de hand van vele afbeeldingen aan de wanden, zijn wel onvervuld gebleven reisdromen over de ganse wereld, meevoelen. Nog niet zo gans voltooid is de fotowinkel, waar wij ooit museumbezoekers voor klassieke coulissen en in de kledij van eertijds, willen portretteren. Maar eerst kan de tandarts nog vol in actie treden. In de oude behandelingsstoel hebben zich veel Konzers de tandsartslijke kunst van voorbije tijden met geduld moeten doorstaan, de nieuwere hebben we te danken aan Herrn Dr. Brandstätter aus Trier, die, daar hij hier is en de boor nog functioneert, desgewenst tot de behandeling kon overgaan.

De beide laatste ruimten zijn voor bedrijven voorzien, die voor onze streek zeer typisch waren, de kuiperij en de vervaardiging van wijnbergscharen. De kuiperij is een samenstelling uit verzamelingsbestanden van het museum, terwijl het bij de messensmederij en -slijperij om delen van de originele werkplaats van Toni Reis uit Schweich gaat. Dames en heren, met dit winkelstraatje als permanente tentoonstelling is datgene, wat wij museumlieden de bovenste rondgang noemen, voltooid. Ik geloof, men kan begrijpen, dat de installatie der afzonderlijke ruimten, alle betrokkenen en medewerkers, die ik hiermee evenzo graag hartelijk zou willen bedanken, veel vreugde gemaakt heeft. Tegelijk zou ik maar al te graag ook alle genoemden en nog vele, daarbij aansluitend, vrienden en sponsers, die ons onderdelen voor deze tentoonstelling ter beschikking gesteld hebben, hartelijk danken.

Ik hoop, dat dit winkelstraatje onze bezoekers aanspreekt, de oudere, die vreugde van het weerzien ten deel valt, de jongere, tot wie de informatie over enige aspecten van het vroegere leven gericht is, en dat alles bij elkaar de aantrekkelijkheid van ons museum verder stijgt.

Voetnoot 2008:
De kuiperwerkplaats is naar het nieuwe Wald- und Holzmuseum verhuist. Op zijn plaats wordt een tingietwerkplaats getoond, die compleet door het museum kon verworven worden. (zie Video onderaan).

Videos:

Der Nürnberger Zinngießer Heinrich Harrer eröffnet seine in das Freilichtmuseum Roscheider Hof, Konz übertragene Werkstatt.

 


Helmut Leiendecker: Schnaeaegen - Schnecken (Trierisch).

 


Josef Peil: Brutsch, Beim Zahndokter (Pleizenhausener Mundart)

 


Horst Hohl; Lippert's Josef, Geschichte eines Händlers im Hunsrück (Kastellauner Mundart)